Đurđevi stupovi

Đurđevi stupovi su manastir Srpske pravoslavne crkve, posvećen Svetom Đorđu koji se nalazi na brdu iznad Novog Pazara, u Starom Rasu. Đurđevi stupovi su jedan od najstarijih srpskih manastira. Manastir je podigao veliki župan Stefan Nemanja u prvim godinama posle stupanja na presto velikog župana (izgradnja je završena 1171. godine), a crkva je oslikana oko 1175. godine.

Ktitorski natpis Stefana Nemanje u Đurđevim Stupovima iz 1170/1171. godine je jedan od retkih spomenika toga doba koji je datiran, a predstavlja važno svedočanstvo o počecima naše pismenosti. Manastir je uvršten u Svetsku kulturnu baštinu i pod zaštitom je UNESKO-a. Manastir postoji već preko 845 godina, a od toga je 300 godina u ruševinama i 40 godina se obnavlja. Danas je manastir velikim delom obnovljen. U manastiru žive 4 monaha i 2 iskušenika.

O posebnom značaju manastira, pored starih biografskih tekstova, govori i izuzetan položaj manastira podignutog na samom vrhu istaknutog uzvišenja, kao i osobena arhitektura crkve Svetog Đorđa sa dve kule-stolpa/stupa koji su dali kasniji naziv i crkvi i manastiru – Đurđevi stupovi. Slično arhitektonsko rešenje, prilično neobično za pravoslavne crkve Balkana, ima još samo dosta manja Bogorodičina crkva u Donjoj Kamenici, u kojoj su, međutim, oba prednja tornja sačuvana.

Stup – predstavlja prostraniji komad obradivog zemljišta u posedu vladara, vlastele, ili crkvenih institucija, koji su ga neposredno iskorišćavali. Zato se može reći da su stupovi bili deo vlastelinske rezerve, obrađivan besplatnim radom zavisnog stanovništva.

Autor: Instagram/ vidisrbiju

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *